Trả một sinh linh về đại ngàn Mỹ Sơn - Câu chuyện nhỏ, thông điệp lớn về bảo tồn đa dạng sinh học

Giữa những phế tích tháp cổ rêu phong hơn nghìn năm tuổi của Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn, một câu chuyện khác cũng vừa được viết tiếp - câu chuyện về sự sống, về lòng tự nguyện và trách nhiệm của con người với thiên nhiên.

Chiều 25/8/2026, Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn phối hợp cùng Phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị phường Điện Bàn Đông (thành phố Đà Nẵng) và Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực III tổ chức tiếp nhận một cá thể trăn đất do người dân tự nguyện giao nộp. Trăn đất, tên khoa học Python bivittatus (trước đây được định danh là Python molurus), là một trong những cư dân thầm lặng và bí ẩn nhất của rừng nhiệt đới Việt Nam. Loài bò sát này hiện được xếp vào Nhóm IIB - nhóm loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại, theo Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Không cần vận động, không cần nhắc nhở, người dân đã chủ động mang cá thể trăn đến bàn giao cho chính quyền địa phương - một hành động nhỏ nhưng phản chiếu một sự thay đổi lớn: ý thức bảo vệ động vật hoang dã đang dần thấm sâu vào đời sống cộng đồng quanh vùng di sản.

Ngay sau khi tiếp nhận, lực lượng kiểm lâm đã kiểm tra sức khỏe, lập biên bản theo đúng trình tự pháp luật. Cá thể trăn được ghi nhận trong tình trạng khỏe mạnh, không thương tích, hoàn toàn đủ điều kiện để trở về với môi trường sống tự nhiên. Cá thể trăn đất sau đó đã được thả về khu vực rừng đặc dụng Mỹ Sơn - nơi có sinh cảnh phù hợp với tập tính sinh sống của loài. Khoảnh khắc con trăn trườn mình khuất dần vào tán lá rừng già không chỉ khép lại một cuộc giải cứu, mà còn mở ra một vòng tuần hoàn sự sống được nối lại đúng như nó vốn thuộc về.

Mỹ Sơn không chỉ là quần thể kiến trúc đền tháp Champa cổ kính được UNESCO công nhận, mà còn nằm trong lòng một hệ sinh thái rừng đặc dụng giàu có, nơi trú ngụ của nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Bảo vệ những cánh rừng quanh Mỹ Sơn, vì thế, cũng chính là bảo vệ một phần linh hồn của vùng đất di sản - nơi văn hóa và thiên nhiên cùng tồn tại, cùng cần được gìn giữ. Đại diện Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn nhấn mạnh, mỗi cá thể động vật hoang dã được cứu hộ và thả về tự nhiên là một mắt xích góp phần duy trì cân bằng sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học và thực hiện nghiêm các cam kết quốc tế về bảo vệ các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp mà Việt Nam đã tham gia.

Câu chuyện về cá thể trăn đất trở về rừng Mỹ Sơn là một lời nhắc nhở giản dị nhưng sâu sắc: thiên nhiên không cần con người ban ơn, chỉ cần con người đừng lấy đi những gì vốn thuộc về nó. Mỗi hành động giao nộp, mỗi cuộc thả về tự nhiên đều là một viên gạch nhỏ xây nên bức tường bảo vệ đa dạng sinh học bền vững. Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn kêu gọi người dân và du khách tiếp tục chung tay bảo vệ động vật hoang dã: không săn bắt, không mua bán, không nuôi nhốt trái phép các loài động vật rừng, và khi phát hiện hoặc đang nuôi giữ động vật hoang dã, hãy chủ động liên hệ cơ quan kiểm lâm gần nhất để được hướng dẫn giao nộp, cứu hộ đúng quy định pháp luật.

Vì một Mỹ Sơn không chỉ lưu giữ dấu tích ngàn năm của con người, mà còn là mái nhà bình yên cho muôn loài.

Thanh Quốc